Historia kardiologii dziecięcej w Polsce

Wspomnienia i refleksje osobiste

Krystyna Knypl

Wszyscy znamy słowo historia, ale tylko niektórzy wiedzą, że pochodzi ono od greckiego słowa ἱστορία (istoria) i oznacza „badanie, dochodzenie do wiedzy” oraz „wiedza zdobyta poprzez badanie”.

Zdobywanie wiedzy o przeszłości poprzez jej badanie, poszukiwanie dokumentów źródłowych, spotkania i rozmowy z uczestnikami historycznych wydarzeń pozwala na ułożenie w naszej wyobraźni właściwych proporcji pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Dzieje polskiej medycyny zasługują na rzetelne opisanie i szerokie udostępnienie w mediach internetowych.

Korzystając z przywileju wieku dojrzałego, jakim jest pisanie wspomnień, na łamach „Gazety dla Lekarzy” opublikowałam monografię Na lekarskim szlaku (https://gazeta-dla-lekarzy.com/images/ksiazki/na-lekarskim-szlaku.pdf).

Podczas pracy nad nią odwiedziłam stronę internetową Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w jej poprzednim (https://web.archive.org/web/20140821153444/http://www.ptkardio.pl/Historia_PTK-312) i nowym wydaniu (https://ptkardio.pl/). Zaskakujący brak zakładki poświęconej historii towarzystwa zaowocował korespondencją z Zarządem Głównym PTK (https://gazeta-dla-lekarzy.com/index.php/wazniejsze-nowosci/1024-gdzie-sie-podzialy-tamte).

Cierpliwie oczekując na szybkie uzupełnienie brakującej części strony internetowej poszukiwałam informacji o przeszłości tej dyscypliny medycznej w Polsce. Odkryłam znakomicie zredagowaną stronę Sekcji Kardiologii Dziecięcej PTK (http://www.dzieci.ptkardio.pl/), a na niej zakładkę poświęconą historii kardiologii dziecięcej w Polsce (http://www.dzieci.ptkardio.pl/historia_kd.html).

Autorami tekstów są prof. Wanda Kawalec, prof. Andrzej Sysa i dr Joanna Książyk, a dr Magdalena Mazurak jest opiekunką strony.

Wszystkim autorom tej strony internetowej przesyłam serdeczne gratulacje oraz wyrazy uznania!

Krystyna Knypl

PS 1  Z przyjemnością obejrzałam fotografie pionierów kardiologii dziecięcej w Polsce zamieszczone na stronie Sekcji Kardiologii Dziecięcej PTK. Odżyły wspomnienia wspólnych konferencji poświęconych ultrasonokardiografii, która w latach 70. stawiała w Polsce pierwsze kroki. Wszyscy pracowaliśmy na prototypowych aparatach skonstruowanych w Zakładzie Ultradźwięków Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN, którym kierował prof. Leszek Filipczyński (https://pl.wikipedia.org/wiki/Leszek_Filipczy%C5%84ski).

krystyna lapinska echo1660

Za pomocą tego ultrasonografu przeprowadzałam badania do pracy doktorskiej

obrona pracy doktorskiej400

Ogłoszenie w „Życiu Warszawy” o obronie mojej pracy doktorskiej (nazwisko panieńskie Łapińska)

Koledzy z Zakładu Ultradźwięków (powstał w 1971 roku, http://www.ippt.pan.pl/historia/50-lecie-ippt.html?start=3) zorganizowali konferencję naukową poświęconą przedstawieniu pierwszych wyników badań wykorzystujących skonstruowane w instytucie ultrasonografy. Jednej z sesji przewodniczył prof. Antoni Chrościcki (https://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Chro%C5%9Bcicki). Przez głośniki ogłoszono regulamin obrad, który przewidywał 15-minutowe wystąpienia prelegentów, w razie przekroczenia czasu prezentacji w pierwszej minucie miał rozlec się sygnał dźwiękowy przypominający, że pora kończyć… Jeśli prelegent mimo ostrzeżenia usiłował kontynuować wystąpienie, przewidziano emisję sygnału dźwiękowego uniemożliwiającego kontynuowanie prezentacji. Niezwykle sympatycznym zaskoczeniem dla wszystkich uczestników konferencji był to, że owymi sygnałami dźwiękowymi była wpadająca w ucho muzyka jazzowa, modna w owych latach.

PS 2  Jako uzupełnienie historii kardiologii dziecięcej dodajemy unikatową informację w postaci artykułu w gazecie holenderskiej z 1984 r. o zoperowanych ponad 400 polskich dzieciach z wadami serca i układu krążenia w Holandii w latach 1982-1990 (więcej: https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Kardiologia/Prof-Marian-Zembala-Holendrzy-uratowali-ponad-400-polskich-dzieci-z-wadami-serca,142203,1014.html).

Nina w holenderskiej gazecie1800

Na fotografiach w gazecie dr Janina Białobrzeska-Paluszkiewicz z synkiem Rafałem Paluszkiewiczem (miał wtedy 2 lata i 7 miesięcy), który także był operowany w Holandii. Pierwszej grupie dzieci towarzyszył i ofiarnie wspierał zarówno rodziców, jak i dzieci prof. Marian Zembala.

K.K.

GdL 8_2020